Cách lấy màu lá cẩm đẹp nhất.

Lá cẩm là gì?

Tên gọi: Cây lá cẩm

Tên khoa học: Peristrophe bivalvis

Cây lá cẩm là một loại cây thuộc loại cây thân thảo, lâu năm, cao khoảng 50 – 100 cm. Thân thường 4 cạnh, có rãnh dọc sâu, cành non có lông, về sau nhẵn. Lá đơn, mọc đối; hình bầu dục hay trứng hoặc thuôn mũi giáo, thường có bớt màu trắng ở dọc gân; kích thước 2-10 cm x 1,2-3,6 cm; hai mặt có lông hoặc không, gốc lá thuôn nhọn; chóp lá nhọn hay có khi có mũi hay hơi tù tròn. Cụm hoa chùm ở ngọn hay nách lá, chùm ngắn; lá bắc cụm hoa thường hình trứng. 

cách lấy màu lá cẩm

Lá cẩm có mấy màu?

Ở Nam Bộ cây lá cẩm được coi là cây nhuộm màu. Lá cẩm gồm hai màu chính: Cẩm Đỏ và Cẩm Tím. Đây cũng là hai loại được trồng, riêng Cẩm Vàng còn mọc hoang nên được gọi là Cẩm dại. Cây Cẩm chủ yếu được nhân giống bằng cành, hiện tại chưa phát hiện cây con từ hạt. Bốn dạng Cẩm có tên khác nhau được đặt theo công dụng, màu sắc của dịch chiết, theo hoa văn trên mặt lá, theo hình dạng hay màu sắc của lá hoa.

Cây Lá Cẩm Đỏ – Chằm thủ (tên tiếng nùng)

Lá hình bầu dục, gốc lá thon, xanh đậm, có nhiều lông, mặt trên không có bớt trắng, dịch chiết ra có màu đỏ.

Cây Lá Cẩm Tím – Chằm lai

Có màu tím hồng, lá hình trứng rộng, gốc tròn, xanh nhạt, mỏng, ít lông, diện tích mang đốm trắng ở dọc gân lá lớn, dịch chiết ra có màu tím.

Cẩm Tím loại màu đậm, tím Huế  – Chằm khâu

Lá hình bầu dục, gốc tròn hay thon, xanh đậm, dầy, ít lông, ít gặp đốm trắng ở dọc gân lá, dịch chiết ra có màu tím.

Màu lá cẩm tím khi nhuộm xôi

Cẩm Vàng – Chằm hiện

Lá hình trứng, gốc lá thon, đầu lá thon nhọn, 2 mặt có lông, phiến lá thường nhăn nheo, đặc biệt là mép lá, dịch chiết ra có màu vàng xanh.

Lá cẩm có tác dụng gì?

Lá cẩm trong chế biến thực phẩm:

Xôi lá cẩm, xôi ngũ sắc
Mứt dừa bột lá cẩm
Thạch rau câu bột lá cẩm
Bánh dẻo bột lá cẩm… làm cho món ăn có một vẻ đẹp tinh tế, thêm thơm ngon hấp dẫn mà lại không gây độc bởi lá cẩm rất lành tính.

Dùng lá cẩm trong y học:

có tác dụng thanh phế nhiệt chỉ khái (giảm ho), chỉ huyết (cầm máu)
Nếu phối hợp với các vị thuốc khác trị được các chứng viêm phế quản nhiều đườm, tiêu lỏng, xuất huyết, chấn thương gân, cơ bị bầm dập Lá cẩm còn được người dân tộc làm nước để tắm cho trẻ con khỏi rôm sảy.

Cách lấy màu từ lá cẩm tươi

Số lượng lá cẩm: 300g lá tươi /2 kg gạo, lượng nước đun: 2,5 lít, số lượng có thể thay đổi tùy sở thích của mỗi người, nhiều hơn nếu muốn màu đậm.

Đun nước lá cẩm: Lá cẩm rửa sạch, cắt ngắn thành đoạn, cho vào nồi đun, khi nước sôi ta giảm lửa chỉ để sôi liu diu, bởi lá cẩm là màu hữu cơ, sắc tố màu anthocyanin nếu đun nhiệt độ quá cao, làm nước cạn và xuất hiện hiện tượng caramen hóa, màu lá cẩm sẽ bị tối. Sau khoảng 15 phút bắc ra chắt lấy nước màu.

Lưu ý khi đun nước lá cẩm: Để tránh lãng phí, ta nên đun nước lá cẩm 2 lần, bởi đun 1 lần lượng sắc tố chỉ tiết ra được khoảng 85%. Thế nên với 2,5 lít nước, lần 1 ta dùng 1,5 lít đun xong chắt ra, và dùng tiếp 1 lít còn lại đun lần 2. Khi bỏ bã, ta nên vắt kiệt nước để tận dụng. Cuối cùng trộn nước các lần vào nhau, lọc qua và sử dụng.

Tuy cách lấy màu lá cẩm được màu rất đẹp, như ưng ý nhưng các công đoạn thực hiện thì khá là mất thời gian chế biến. Bên cạnh đó lá cẩm có theo mùa nên đôi khi rất khó tìm được địa chỉ mua mà lá cẩm tươi thời gian bảo quản rất ngắn, nên khi không sử dụng hết không bảo quản đươc lâu, tốn kém chi phí. 

Hiện nay thì những vấn đề đó không còn lo ngại nữa, khi bột lá cẩm tím được sản xuất để dần thay thế cho lá cẩm tươi. Vì bột lá cẩm tím được chế biến thành dạng bột mịn khô nên thời gian bảo quản được lâu có khi kéo dài lên tới 12 tháng. Không những thế cách sử dụng lại hoàn toàn đơn giản, không hề mất quá nhiều thời gian chế biến của bạn. 

Cách lấy màu bột lá cẩm

Bột lá cẩm tím có màu xanh của lá cẩm nhưng khi hòa nước nóng bột sẽ chuyển từ màu xanh sang màu tím, nên khách hàng không phải lo lắng vấn đề nàyHòa bột lá cẩm trực tiếp vào nước nóng, khuấy đều đợi khoảng 15-30 thấy màu sẽ chuyển dần sang màu tím. Để lâu màu bột lá cẩm sẽ càng tím và sẫm hơn. (Hoặc có thể đun sôi nước, cho lá cẩm tím vào nồi khuấy đều trong 30 giây, đợi cho lên màu). Đợi cho màu chuyển sang màu tím, sau đó lọc qua rây bỏ phần cặn, chỉ lấy nguyên phần nước màu tím đem đi chế biến.  

 

About Admin

Tôi là Lâm, là admin website Hương Rừng. Với đam mê tìm hiểu về các loại thảo dược, gia vị độc đáo của Việt Nam. Với những kiến thức tôi được đọc và được trải nghiệm thực thế, hy vọng sẽ chia sẻ được nhiều thông tin hữu ích về Thảo dượcẨm thực Việt Nam tới các bạn.

Trả lời

Gọi đặt hàng
Chỉ đường